Mal Rejiminden Kaynaklanan Katılma Alacağı Boşanmadan sonra evlilik içinde edinilen malların paylaşımı gündeme gelir. Malların paylaşımı sonucunda katılma alacağı hesaplanır. Her eş katılma alacağını dava ile talep etmesi mümkündür. Benli avukatlık Bürosu, olarak hazırladığımız bu yazımızda boşanmada mal rejiminden kaynaklanan katılma alacağını anlatacağız.
Boşanmada mal paylaşımı , eşlerin tabi olduğu mal rejimine göre olur. Mal rejimleri Türk Medeni Kanunda düzenlenmiştir. Bunlar;
- Edinilmiş mallara katılma
- Mal ayrılığı rejimi
- Paylaşmalı mal ayrılığı rejimi
- Mal ortaklığı rejimi
01/01/2002 tarihli 4721 sayılı Türk Medeni Kanun , yasal mal rejimi olarak edinilmiş mallara katılma rejimini kabul etmiştir. Ancak taraflar yapacağı bir mal rejimi sözleşmesi ile diğer mal rejimlerini seçmesi mümkündür.
Buna göre 01/01/2002 tarihinden sonraki evliliklerde , aksine bir sözleşme yoksa yasal mal rejimi ; edinilmiş mallara katılma rejimidir. Bu tarihten önceki evlilikler de; aksine bir sözleşme yoksa kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar olan dönem için mal ayrılığı rejimi geçerli olacaktır.
Malların paylaşımı için boşanma kararının kesinleşmesi gereklidir. Ancak boşanma davası devam ederken mal paylaşımı için dava açılırsa , mahkemeler boşanma davasının sonucu bekliyor.
Boşanma halinde, evlilik içinde edinen malların paylaşımı için dava açmak mümkündür. Bu davaların adı , mal rejiminden kaynaklanan katılma alacağı davasıdır.
Katılma Alacağı Nedir ve Nasıl Hesaplanır?
Edinilmiş mallara katılma rejimi , edinilmiş mallar ile eşlerin kişisel mallarını kapsar. Bu nedenle ilk önce bu malları tespit etmek lazımdır. Bu malların ayrımı , mal rejiminin sona ermesi anındaki durumlarına göre olur.
Mal rejiminin sona erdiği tarih; boşanma davasının açıldığı tarihtir. Buna göre boşanma davasının açıldığı tarihte mevcut olan mallar tasfiyede hesaplanır.
Boşanma davası açılmadan önce, diğer eşin alacağına engel olmak için malları başkasına devredilmesi mümkündür. Böyle durumlarda devredildiği için mevcut olamayan bu değerler eklenerek tasfiyede hesaplanır. Eklenen değerler şunlardır:
- Eşlerden birinin mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan, olağan hediyeler dışında yaptığı karşılıksız kazandırmalar,
- bir eşin mal rejiminin devamı süresince diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yaptığı devirler.
Bu tür kazandırma veya devirlere ilişkin uyuşmazlıklarda katılma alacağı, davayı kendisine ihbar etmek kaydıyla, yararlanan üçüncü kişilere karşı ileri sürmek mümkündür.
Bundan başka bir eşin kişisel mallara ilişkin borçları, edinilmiş mallardan veya edinilmiş mallara ilişkin borçları kişisel mallarından ödenmiş olabilir. Böyle durumda tasfiye sırasında denkleştirme talep etmek mümkündür.
Eklenecek değerler ve denkleştirmeden elde edilen değerlerde dahil olmak üzere , her eş diğer eşin evlilik içinde “edinilmiş mallar” niteliğindeki malların yarısının değeri üzerinde alacak hakkına sahip olur. Bu alacağa katılma alacağı denir.
Malların Değeri nasıl hesaplanır?
Edinen malların değeri , uzman bilirkişilerce hesaplanır. Malların hesaplanmasında, sürüm değerleri esas alınır. Mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan mallar, tasfiye anındaki değerine göre hesaplanır. Tasfiye tarihi karar tarihidir. Hesapta eklenenlerin değeri, malın devredildiği tarihe göre hesaplanır.
Katılma Alacağın Azaltılması veya Kaldırılması Mümkün müdür?
Zina veya hayata kast nedeniyle boşanma halinde ; kusurlu eşin katılma alacağının azaltılması veya kaldırılması mümkündür. Bunun için , hayata kast veya zina nedeniyle boşanma kararı verilmelidir.
Malların Devrini Önlemek Mümkün müdür?
Mal paylaşımı ve katılma alacağı davarında dava konusu malların devri için tedbir istemekte fayda vardır. Çünkü mahkeme kararıyla ; dava konusu mallar üzerinde devrini önleyici bir tedbir uygulanması mümkündür. Ancak , tedbir isteyen tarafın uygun bir miktar teminat yatırması muhtemeldir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Boşanma nedeniyle mal paylaşımı davalarında görevli mahkeme aile mahkemeleridir. Yetkili mahkeme ise davalının yerleşim yeri mahkemesidir.
SONUÇ;
Yukarıda açıkladığımız üzere Mal rejimi Tasfiyesi oldukça önemli ve teferruatlı bir hukuk dalıdır. Bu nedenle herhangi bir hak kaybına uğramamak için bir avukata başvurulması önemlidir. Benli Avukatlık Bürosu, bu alanda hukuki danışmalık ve avukatlık hizmeti vermektedir. Benli Avukatlık Bürosu web sitemizin iletişim ve danışmanlık formu üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz. Google haritalar üzerinden adresimizi ziyaret edebilirsiniz.