Mirasta denkleştirme miras hukukunun en temel konularındandır. Miras hukuku miras konusu terekenin kanunda belirtilen paylar oranında mirasçılara dağıtılmasını esas kabul etmiştir. Mirasçılar ise payları oranında terekede hak sahibi olmaktadırlar. Miras hukukunda miras bırakan vefat etmeden önce bir kısım malları kazandıracağı gibi ölümü ile birlikte de kazandırır.

Miras bırakanının ölümüne bağlı olarak kazanım sağladığı tasarruflara ölüme bağlı, hayatta iken yaptıklarına sağlararası kazandırımdır.

Benli Avukatlık Bürosu olarak sağlararası bir işlem olan denkleştirmeyi anlatacağız.

Mirasçılar Arasında Mirasta Denkleştirme

Madde 669- Yasal mirasçılar, mirasbırakandan miras paylarına mahsuben elde ettikleri sağlararası karşılıksız kazandırmaları, denkleştirmeyi sağlamak için terekeye geri vermekle birbirlerine karşı yükümlüdürler.

Kanun’un 669.maddesinde belirtildiği üzere karşılıksız bir kazandırım miras payına mahsuben elde edilmişse terekeye iade edilmelidir. Miras payına mahsuben bu işlemin yapılmış olmasıdır. Mirasçılar bazen miras konusu malı daha önceden elde etmek amacıyla sağlararası işlemler yapmaktadır. Tereke konusu mallar üzerinde intikal yapılmadan önce elbirliği mülkiyet mevcuttur. İntikal yapıldıktan sonra ise paylı mülkiyet söz konusu olmaktadır. Bu durumda her mirasçının tereke konusu her malda hakkı vardır. Kanunun bu ifadesini aşarak yapılan işlemler denkleştirmeye tabidir.

669.maddenin 2.fıkrasında bazı karşılıksız kazandırmalar örnek olarak yer almaktadır. Çeyiz veya kuruluş sermayesi vermek, bir malvarlığını devretmek, borçtan kurtarmak örnektir. Bu örneklerin varlığı halinde aksi mirasbırakan tarafından açıkça belirtilmemişse denkleştirme olur.

Denkleştirme Şekli

Mirasta denkleştirme işleminin ana kuralı denkleştirmeye konu malın terekeye iade edilmesidir. Kanunun 671.maddesi uyarınca,mirasçı,payından fazla olsa bile değerini miras payına mahsup ettirir. Mirasbırakan bu kurala aykırı olacak şekilde bir tasarrufta bulunmuş ise mirasçıların tenkise ilişkin hakları saklıdır.

Mirasta tenkis saklı payı zedelenen mirasçıların saklı paylarını korumak amacıyla dava yolu ile talep ettikleri miras hukukuna özgü bir haktır. Mirasçılar saklı payları oranında tasarrufun iptalini isterler.

Mirasbırakan tarafından yapılan tasarruf miras payını aşarsa mirasbırakanın bunu kendisine bırakmak istediğini ispat eden mirasçı denkleştirmeden kurtulur. Mirasçıların tenkise ilişkin hakları saklıdır.

Denkleştirme değeri hesap edilirken denkleştirme anındaki değer esas olur. Yarar ve zarar ile gelir ve giderler hakkında mirasçılar arasında sebepsiz zenginleşme hükümleri uygulanır. 

Eğitim öğretim amacıyla yapılan giderler de denkleştirmeye konu olur. Alışılmışın dışında bir gider olmalı ve mirasbırakanın aksini arzu ettiği ispat edilmelidir.

Olağan hediyeler ile evlenme sırasında yapılan geleneğe uygun giderler denkleştirmeye tâbi değildir. Kanunun ifadesinden anlaşıldığı üzere olağan çeyiz giderleri yönünden denkleştirmeye tabi tutmama arzusu olduğu karinedir.

Sonuç

Benli Avukatlık Bürosu olarak mirasta denkleştirme sürecini anlattık. Miras hukuku çok kapsamlı bir hukuk dalıdır. Denkleştirme işlemi tenkis davaları ile içiçedir. Miras hukuku alanında bir avukatlık desteği almak kişilerin lehine olacaktır. Benli Avukatlık Bürosu olarak Denizli ilinde avukatlık hizmeti vermekteyiz. Miras hukuku alanında avukatlık hizmeti almak isteyen kişilerin bizlerle iletişime geçmesi gerekmektedir.

AV. MUSTAFA BENLİ

BENLİ AVUKATLIK BÜROSU